การพัฒนาหลักสูตร

กลุ่มสาระการเรียนรู้ที่ 1 ศาสนาและวัฒนธรรม

วิสัยทัศน์

มุ่งให้ผู้เรียนเป็นผู้สมบูรณ์พร้อมด้วยความรู้และคุณธรรม โดยมีความรู้ ความเข้าใจหลักธรรมคำสอนทางศาสนา และนำมาปฏิบัติได้เพื่อการดำเนินชีวิตร่วมกันในสังคมที่หลากหลายชาติพันธุ์ได้อย่างมีความสุข

พันธกิจ

1. พัฒนาวิชาการเพื่อสร้างองค์ความรู้ทางด้านศาสนาให้สอดคล้องกับสังคมภายในประเทศ

2. พัฒนาให้ผู้เรียนมีคุณธรรม จริยธรรม ตามหลักธรรมคำสอนของศาสนาที่ตนนับถือ

3. พัฒนาผู้เรียนให้ปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดีเพื่ออยู่ร่วมกันในสังคมที่มีความหลากหลายทางศาสนา

ขอบเขตของวิชา

     ศาสนาทุกศาสนาสอนให้คนเป็นคนดี ทำความดี ละเว้นความชั่ว ในประเทศไทยมีประชาชนที่นับถือ

พระพุทธศาสนาส่วนใหญ่ และก็มีผู้นับถือศาสนาคริสต์และอิสลามเป็นจำนวนหนึ่ง การอยู่ร่วมกันใน

สังคมไทยอย่างสงบสุขนั้น ศาสนิกชนทุกคนต้องเรียนรู้ศาสนาที่ตนนับถือให้เข้าใจลึกซึ้งและปฏิบัติตนตาม

หลักคำสอนของศาสนาที่นับถือ ทั้งในแง่หลักคำสอนและพิธีกรรม เพื่อจะได้ปฏิบัติตนอย่างถูกต้องในความ

เชื่อและ สิ่งเคารพของศาสนาอื่น ทำให้ไม่เกิดการกระทบกระทั่งกันขึ้น

โครงสร้างผู้เรียน

นักเรียนเป้าหมายที่จะไปสอนโดยการนำหลักสูตรไปใช้ที่โรงเรียนศรีวิชัยนั้นอยู่ในระดับชั้น

มัธยมศึกษาปีที่ 1 อายุระหว่าง 12-13 ปี  นักเรียนแต่ละคนมีความแตกต่างกันทางด้านอารมณ์ สังคมและสติปัญญา กล่าวคือ ในเรื่องของอารมณ์เด็กบางคนก็มีอารมณ์ร่าเริงแจ่มใส บางคนก็มีอารมณ์รุนแรง ในเรื่องของสติปัญญา เด็กในวัยเดียวกันแต่ความสามารถในการเรียนรู้แตกต่างกันไปบ้าง บางคนเรียนรู้ได้เร็ว-ช้าต่างกัน โดยภาพรวมแล้วนักเรียนมีพฤติกรรมที่แตกต่างกันไปตามบุคคลบางคนก็สนใจเรียน บางคนก็ไม่สนใจเรียนไปบ้าง อาจมีคุย มีเล่นบ้าง ถ้าวิชาไหนน่าเบื่อหรือไม่มีจุดสนใจนักเรียนก็จะไม่ค่อยให้ความสนใจเท่าที่ควร เราจึงจะเน้นการจัดสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม กล่าวคือ มีการใช้สื่อการสอนและการสอนที่น่าสนใจ เพื่อกระตุ้นให้เด็กสนใจเรียนและทำให้เรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

 สำหรับการสอนของเราจะมุ่งให้นักเรียนได้เรียนรู้อย่างเหมาะสมตามวัย  ในการสอนจะสอนให้เด็กเกิดประสบการณ์ เข้าใจถึงสังคมปัจจุบันและสามารถนำความรู้ที่ได้ไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

 นักเรียนส่วนใหญ่ในชั้นโดยพื้นฐานเป็นเด็กกล้าคิด กล้าแสดงออก และชอบทำงานเป็นกลุ่ม เราจึงออกแบบการสอนให้มีกิจกรรมการคิด การอภิปรายกลุ่ม เพื่อเปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดงความคิดเห็นได้อย่างเต็มที่

โครงสร้างสังคม

            โรงเรียนศรีวิชัย เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาแบบสหศึกษาและเป็นโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษมีนักเรียน สองพันกว่าคน ครูหนึ่งร้อยกว่าคน สภาพโดยรวมของสังคมในโรงเรียนหากมองในส่วนของสภาพแวดล้อมถือว่าตั้งอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดีและเอื้ออำนวยต่อการเรียนรู้ ที่สำคัญตั้งอยู่บริเวณในเมืองที่มีการเดินทางไป-มาได้สะดวก รวมถึงอยู่ใกล้กับชุมชนซึ่งสามารถติดต่อร่วมมือประสานงานกับชุมชนได้ง่าย หากมองในส่วนของการใช้ชีวิตในโรงเรียนก็ถือว่ามีเอกลักษณ์เฉพาะตัวคือ ในบรรดาครูเองก็มีการนับถือกันโดยระบบพี่น้องเครือญาติ มีถ้อยทีถ้อยอาศัย ช่วยเหลือและเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่กัน ในส่วนของนักเรียนก็มีการเป็นอยู่ในลักษณะที่รุ่นพี่ก็ช่วยเหลือรุ่นน้อง รุ่นน้องเคารพรุ่นพี่ นักเรียนมีปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อกันถึงจะเป็นโรงเรียนในเมืองแต่ก็ไม่ได้มีการแข่งขันกันสูงมากในเรื่องของการเรียนเหมือนโรงเรียนอื่นๆ  ที่สำคัญครูและนักเรียนให้ความร่วมมือกันกับชุมชนจะเห็นได้จากการจัดกิจกรรมต่างๆที่จะมีส่วนร่วมกับชุมชนด้วย

            ครอบครัวของผู้เรียนมีความแตกต่างกันไป ทั้งในเรื่องของอาชีพ ฐานะ และความรู้ โดยส่วนใหญ่แล้วผู้ปกครองจะประกอบอาชีพเกษตรกรรมและค้าขาย  ส่วนมากผู้ปกครองจะไม่ค่อยมีเวลาให้กับบุตรหลาน ทำให้ไม่สามารถดูแลเอาใจใส่ได้อย่างเต็มที่

            โรงเรียนศรีวิชัยถึงแม้ว่าจะมีวัฒนธรรมองค์กรที่มีการเอื้อเฟื้อ ดูแลช่วยเหลือกันซึ่งเป็นวัฒนธรรมในสังคมสมัยก่อน แต่ก็ถือว่าเป็นสังคมยุคใหม่หรือที่เรียกว่า ยุคโลกาภิวัตน์ หรือยุคในศตวรรษที่21 เพราะ ในการจัดการเรียนการสอนก็มีการใช้เทคโนโลยีและคอมพิวเตอร์ มีการใช้ภาษาต่างประเทศเข้ามาเป็นส่วนสำคัญ นอกจากนี้มีสอนให้นักเรียนมีการวิเคราะห์ข้อมูล  มีแนวทางการบริหารกิจการของตัวเอง อีกทั้งในการเรียนการสอนยังมีการสอนให้นักเรียนคิดสร้างสรรค์ ซึ่งเหล่านี้เป็นการเรียนการสอนที่สอดคล้องกับสังคมในยุคใหม่ทั้งสิ้น

            ในการที่จะสอนนักเรียนนี้ผู้สอนจะทำการสอนให้สอดคล้องกับยุคในศตวรรษที่21 กล่าวคือ สอนให้ผู้เรียนรู้จักวิธีคิด แก้ปัญหา สื่อสาร และทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

โครงสร้างรายวิชา

รายวิชา  ศาสนา                                                              กลุ่มสาระการเรียนรู้  ศาสนาและวัฒธรรม

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1                                                        เวลา  3 ชั่วโมง

ลำดับที่	หน่วยการเรียนรู้	เนื้อหา	ชั่วโมง
1.	ศาสนากับสังคม	- หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ - การอยู่ร่วมกันในสังคมภายใต้ความหลากหลายทางศาสนา - บุคคลตัวอย่างในการดำเนินชีวิตของศาสนิกชนในแต่ละศาสนา	1 1 1

แผนการจัดการเรียนรู้

หน่วยการเรียนรู้ ศาสนากับสังคม                                              มัธยมศึกษาปีที่ 1

เรื่อง หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ                              เวลา 1 ชั่วโมง

สาระ/สำคัญความคิดรวบยอด

            การเรียนรู้หลักการปฏิบัติตนในแต่ละศาสนา เพื่อให้รู้และเข้าใจหลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ อันนำมาสู่การอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างสันติสุข

 จุดประสงค์การเรียนรู้

1. นักเรียนรู้และเข้าใจหลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ

2. นักเรียนสามารถบอกได้ว่าการปฏิบัติตนตามสถานการณ์ต่างๆเหมาะสม/ไม่เหมาะสมกับหลักการปฏิบัติตนทางศาสนา

3. นักเรียนสามารถวิเคราะห์ความจำเป็นในการเรียนรู้หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ 

สาระการเรียนรู้

หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ 

สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

ความสามารถในการคิด

 - ทักษะการคิดวิเคราะห์

ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต

- กระบวนการปฏิบัติ

คุณลักษณะอันพึงประสงค์

1. มีวินัย

2. ใฝ่เรียนรู้

3. มุ่งมั่นในการทำงาน

ชิ้นงาน

ภาระงาน : อภิปรายกลุ่ม เรื่องความจำเป็นในการเรียนรู้หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ 

การวัดและประเมินผล

ประเด็นการประเมิน	วิธีการวัด	เครื่องมือที่ใช้วัด	เกณฑ์การประเมิน
1. นักเรียนรู้และเข้าใจหลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ	ทำแบบทดสอบ	แบบทดสอบ	นักเรียนรู้หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆที่ถูกต้องและเหมาะสม
2. นักเรียนสามารถบอกได้ว่าการปฏิบัติตนตามสถานการณ์ต่างๆเหมาะสม/ไม่เหมาะสมกับหลักการปฏิบัติตนทางศาสนา	กิจกรรม	สถานการณ์สมมติ	นักเรียนบอกได้ว่าการปฏิบัติตนตามสถานการณ์ต่างๆเหมาะสม/ไม่เหมาะสมกับหลักการปฏิบัติตนทางศาสนา
3. นักเรียนสามารถวิเคราะห์ความจำเป็นในการเรียนรู้หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ	อภิปรายกลุ่ม	แบบประเมินกิจกรรมกลุ่ม	นักเรียนวิเคราะห์ความจำเป็นในการเรียนรู้หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆได้
4. นักเรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการทำงาน	สังเกตพฤติกรรม	แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียน	นักเรียนร้อยละ 80 มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์คือ มีระเบียบวินัยในตนเอง ทำงานส่งตรงเวลา มีความใฝ่เรียนรู้ในการเรียน และมุ่งมั่นทำงานที่ได้รับมอบหมาย

กิจกรรมการเรียนรู้

ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน

1. ครูทักทายนักเรียน

2. ครูนำเข้าสู่บทเรียนโดยการนำบัตรภาพ เรื่อง ความแตกต่างของแต่ละศาสนา เพื่อเป็นการกระตุ้นให้ผู้เรียนได้เห็นถึงความแตกต่างของแต่ละศาสนา

ขั้นสอน

1. ครูสอบถามผู้เรียนเกี่ยวกับหลักปฎิบัติตนในศาสนาต่างๆที่นักเรียนรู้

2. ให้นักเรียนตั้งคำถามเกี่ยวกับเกี่ยวกับหลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆที่นักเรียนต้องการรู้

3. ครูบรรยายเรื่องเกี่ยวกับหลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ โดยใช้ ป้ายนิเทศเรื่อง หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ

4. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มกลุ่มละ 5-6 คน ครูถามคำถามเกี่ยวกับการปฏิบัติตนตามสถานการณ์ต่างๆว่าเหมาะสม/ไม่เหมาะสม อย่างไร

5. ถ้านักเรียนกลุ่มใดต้องการตอบคำถามในข้อนี้ให้ยกป้ายเลขกลุ่ม หากตอบถูกจะได้รับคะแนน 1 คะแนน หากตอบผิด จะหมดสิทธิ์ตอบในข้อนั้น

6. เมื่อครูถามคำถามหมดทุกคำถาม ให้แต่ละกลุ่มรวมคะแนน กลุ่มใดได้คะแนนมากที่สุดเป็นผู้ชนะ และได้รับรางวัลจากครูผู้สอน

7. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มวิเคราะห์ความจำเป็นในการเรียนรู้หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ 

8. ครูสรุปความจำเป็นในการเรียนรู้หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ 

9. ครูให้นักเรียนทำแบบทดสอบ เรื่อง หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ

10. ครูและนักเรียนช่วยกันตรวจแบบทดสอบเรื่อง หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ

ขั้นสรุป

11. ครูและนักเรียนช่วยกันสรุปหลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ

12. ครูให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย

สื่อการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้

1. บัตรภาพ เรื่อง ความแตกต่างของแต่ละศาสนา

2. ป้ายนิเทศเรื่อง หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ

3. แบบทดสอบเรื่อง หลักการปฏิบัติตนในศาสนาต่างๆ

เหตุผลที่เลือก  K-W-L Learning Technigue ( Know-Want-Learned Learning Technigue )

   เป็นเทคนิคการสอนที่เน้นการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยเชื่อมโยงประสบการณ์ เดิมกับประสบการณ์ใหม่อย่างเป็นรูปธรรมและเป็นระบบ การจัดการศึกษาที่ยึดหลักว่า ผู้เรียนทุกคนมีความสามารถเรียนรู้ สามารถพัฒนาตนเองได้ และถือว่าผู้เรียนมีความสำคัญที่สุด  เปิดโอกาสให้ผู้เรียน          ได้คิดนอกกรอบ ไม่ยึดติดกับการค้นคว้าหาความรู้จากหนังสือแบบเรียนเพียงอย่างเดียว เป็นกระบวนการจัดการศึกษาที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาตามธรรมชาติและเต็มตามศักยภาพ